POLSKIE TOWARZYSTWO BALNEOLOGII I MEDYCYNY FIZYKALNEJ
2016-12-01

Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Balneologii I Medycyny Fizykalnej w zakresie zmian w klasyfikacji wód leczniczych

Polskie Towarzystwo Balneologii i Medycyny Fizykalnej troszczy się o dobrą jakość usług medycznych w lecznictwie uzdrowiskowym. Jakość ta związana jest z zastosowaniem dobrej jakości surowców naturalnych, prawidłowym ich przygotowaniem do zabiegu, prawidłowym zleceniem lekarskim procedur oraz dobrym pod względem technicznym wykonaniem zabiegów z użyciem przygotowanego surowca .

Na początku tego ciągu przygotowań procedur medycznych jest dobra jakość surowców leczniczych ( wód leczniczych, gazów i peloidów.)

Rozwój badań biochemicznych oraz klinicznych z ostatnich lat wskazuje na wiele nieprawidłowości w klasyfikacji wód leczniczych, zwłaszcza w zakresie leczniczych wód swoistych. Podstawowymi kryteriami pozwalającymi na uznanie danej wody jako wody leczniczej swoistej powinno być udowodnione działanie lecznicze każdego składnika tzw. swoistego w określonym limicie stężeń oraz nie występowanie w tej wodzie składników potencjalnie toksycznych w stężeniu szkodliwym dla człowieka. Obecnie obowiązująca międzynarodowa klasyfikacja wód leczniczych pochodzi z 1911 roku z pewnymi modyfikacjami wprowadzonymi w 1934 roku. Klasyfikacja ta nie jest zgodna z wynikami najnowszych badanń. Badania te wykazały, że niektóre składniki występujące w wodach leczniczych są potencjalnie toksyczne, ale nadal w klasyfikacji są uznawane jako lecznicze. Prawidłowa klasyfikacja wód leczniczych jest niezwykle ważna, gdyż zapewnia zastosowanie w praktyce uzdrowiskowej wód bezpiecznych, zawierających składniki o udowodnionym działaniu leczniczym. W praktyce oznacza to zastosowanie do leczenia odpowiedniej wody o optymalnym składzie chemicznym.

Ponadto badania naukowe aktualnie podejmowane w zakresie oceny efektów leczenia danymi wodami mogą być nie w pełni prawdziwe, gdyż zastosowano nie odpowiedni limit stężeń. Duże znaczenie ma też ujednolicenie klasyfikacji oraz limitu stężeń w skali międzynarodowej.

Na podstawie wyników badań balneochemicznych i klinicznych( dane literaturowe w załączeniu) Polskie Towarzystwo Balneologii i Medycyny Fizykalnej rekomenduje wprowadzenie w Polsce następujących zmian w klasyfikacji swoistych wód leczniczych .

  1. Wyłączenie z klasyfikacji swoistych wód leczniczych następujących składników: arsen, bor i kwas metaborowy oraz bar.

Składniki te, jak wskazują badania, mogą powodować wiele działań ubocznych i zaliczane są do potencjalnie toksycznych.

Należy w tym miejscu podkreślić że zawartość w wodzie wyżej wymienionych składników powinna być oszacowana w zależności od sposobu użycia danej wody. Najczęściej wody zawierające te składniki mogą być bezpiecznie stosowane do kąpieli( ze względu na ich słabe przenikanie przez skórę) , natomiast nie powinny być stosowane do inhalacji i kuracji pitnej.

  1. Towarzystwo rekomenduje również wyłączenie z klasyfikacji wód swoistych bromu i jego związków, gdyż nie ma dowodów naukowych potwierdzających, aby w stężeniach jakie występują w wodzie leczniczej miały działanie terapeutyczne. Wody te nie dyskwalifikujemy, a jedynie wyłączamy brom z nazwy danej wody.

  2. Rekomendujemy dokonanie zmian w limicie stężeń fluoru i związków siarki w wodach swoistych. Zalecane jest wprowadzenie efektywnego terapeutycznie limitu stężeń fluoru do 2 mg/L, zamiast dotychczasowego stężenia 1 mg/L.

  3. Ponadto rekomendujemy, również w celu uzyskania wymiernych efektów fizjologicznych zwiększenie limitu stężeń związków siarki II w granicach 5- 10 mg/L do kuracji pitnej a do kąpieli 50 mg/L.

  4. Towarzystwo rekomenduje dokonanie zmiany limitu temperatury wody zwanej cieplicą ( woda hipertermalna) z 20 stopni C do 36 stopniu C, gdyż dopiero woda o takiej temperaturze odczuwana jest przez człowieka jako ciepła.

  5. Rekomendujemy wprowadzenie do klasyfikacji wód swoistych, wód humusowych z limitem stężeń 50 mg/l, do stosowania zewnętrznego w formie kąpieli czy płukań.

 

Opracowała: Prof. dr hab. Irena Ponikowska i dr Teresa Latour

Piśmiennictwo

1.Banaszkiewicz W.,Latour T.,Drobnik M.(1994) : Badania chemiczne i farmakodynamiczne wód mioceńskich zawierających kwasy humusowe oraz ocena ich przydatności do celów balneologicznych. Baln.Pol. T xxxvi.z.2 s.65-74

2.Berstram L., Lanc H., Lee J., Nriagu J.O(2002).:Effects of arsenic on Human Keratinocytes:Morphological,Physiological and Precursor Incorporation Studies. Environmental Research.89,3,220-235

3.Bates M.N.,Smith A.H.Hopenhaym-Rich C.(1992).:Arsenic ingestion and internal cancers:A review.Am.J.Epidemiol.,135(5),462-476

4.Bogdanik T.(1988)Toksykologia kliniczna OZWL Warszawa

5.Dadlez J.,Kubikowski P.(1970): Farmakologia i toksykologia kliniczna.PZWL, Warszawa

6.Drexel H i Inn.(1990) : Physikalische Medizin, Physikalische Grundlagen .Thermo-und Hydrotherapie .Balneologie und Medizinische Klimatologie.Hypokrates Verlag.Stuttgart .

7. Drobnik M., Latour T., Sziwa D. ( 2006): Ocena ryzyka zdrowotnego związanego z narażeniem na potencjalnie toksyczne składniki mineralne( Health risk assesment connected with expose to a potentially toxic components In therapeutic mineral waters) Balneol. Pol. 2, 266- 273

8. Evers A.(1962) :Schwefelwasser w A.Amelung u.Evers A.:Handbuch der Bader u.Klimaheilk.Schattauer-Verlag.Stuttgart 1962,s.394-412

9. Górski J.Latour T, Siepak M.,Drobnik M.,Sziwa D.,(2014) Wody zabarwione w utworach miocenu środkowej Wielkopolski- występowanie, geneza, możliwości wykorzystania w przyrodolecznictwie. Bogucki Wyd.Naukowe.Poznań, 2014

10. Grundermann O. i Inn.(1993) Untersuchungen uber der Speichel –Fluoridkonzentration nach Zufur starker Fluoridhaltiger Heilwassern.Phys.Rehab.Kur.Med

11. Gutenbrunner Chr.,Hildebrandt G.(1994) Handbuch der Heilwasser-Trinkkuren.Theorie und Praxis.Soinntag-Verlag.Stuttgart

12. Hano J.(1972) Farmakologia I toksykologia .PZWL Warszawa

13.Job C.(1973): Resorption und Ausscheidung von peroral zugefuhrten Bor.Z.ang.Bader u.KLimaheilkunde ,20;137-142

14.Latour T.(1989) :Pierwiastki potencjalnie toksyczne w naturalnych wodach leczniczych na tle współczesnych danych o ich właściwościach toksykologicznych oraz obowiązującej klasyfikacji balneochemicznej.Problemy Uzdrowiskowe, z. 1-2, s.15-26

15.Latour T., Drobnik M.,(2006):Pierwiastki potencjalnie toksyczne w wodach naturalnych. Uwarunkowania geologiczne. Zagrożenie dla zdrowia. Wody mineralne i napoje. ”Źródło”Wyd. Krajowa Izba Gospodarcza,nr.3,str.14-16

16.Mikołajczak B.:(2007).Rakotwórcza woda. Wrocław. Wyd. Hydropure Polska

17.Pratzel H.G.(1991): Schwefel in der Medizin. Demeter Verlag.Grafelfing

18.Smitch A.H.,Hopenhaym-Rich C., Bates M.N(1992).:Cancer risk from arsenic in drinking water.Environ.Health Perspect.97,259-267

19.Straburzyńka-Lupa A.,Straburzyńki G.(2008) :Fizjoterapia z elementami klinicznymi.T 2 PZWL W-wa

20.Ziemlański Ś.(2001) : Normy żywienia człowieka. PZWL, Warszawa

21.Weir J.,Fischer R.S.(1072): Toxical studies on Borax and Boric Acid. Toxicol. Appl. Pharmacol , 23, 351-355

W dniu 29.11. 2016 Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Balneologii i Medycyny Fizykalnej podjął uchwałę o akceptacji niniejszej rekomendacji i jej upowszechnienie oraz stosowanie we wszystkich uzdrowiskach i zakładach lecznictwa uzdrowiskowego w Polsce

Zarząd Główny PTB i MF

pdfPodsumowanie_i_wnioski_z_konferencji.pdf
KONTAKT

Polskie Towarzystwo Balneologii i Medycyny Fizykalnej
Zarząd Główny
ul. Leśna 3
87-720 Ciechocinek

tel/fax: 54 283 39 45 lub tel. 54 283 39 15
NIP 891-14-16-614
Nr konta BZ WBK o/ Ciechocinek 66 1500 1780 1217 8001 4444 0000